Wyjepka×Polska
Polska: pilnuj kar, potrąceń i nadgodzin
Najczęściej tracisz na karach i potrąceniach z pensji, na które się nie zgodziłeś, na nadgodzinach bez dodatku i na chwilówkach z opłatami ponad limit.
Praca i wypłata9
Kara pieniężna potrącona z wypłatyPracodawca może dać karę pieniężną tylko za kilka przewinień z art. 108 KP i najwyżej do jednej dniówki za przewinienie.Wyjepka
Pracodawca może dać karę pieniężną tylko za kilka przewinień z art. 108 KP i najwyżej do jednej dniówki za przewinienie.
Tak to wygląda w papierach
kara regulaminowa 400 zł
potrącenie: kara za nieprzestrzeganie regulaminu
kara porządkowa 200 zł
Ile wolno
1 dniówka za przewinienie; łącznie 1/10 wypłaty
stan na 2026-10Co zrobić
Złóż pisemny sprzeciw w 7 dni od powiadomienia; sprawdź w Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).
Podstawa prawna i źródła
art. 108 KP: katalog kar i limity (max 1 dzienne wynagrodzenie za przewinienie, łącznie max 1/10 wynagrodzenia do wypłaty); art. 110 KP: sprzeciw i pismo o ukaraniu.
Potrącenia z pensji bez Twojej zgodyBez pisemnej zgody pracodawca może potrącić tylko alimenty, zaliczki i kary pieniężne; za szkolenia, odzież czy mieszkanie potrąca się wyłącznie za zgodą.Wyjepka
Bez pisemnej zgody pracodawca może potrącić tylko alimenty, zaliczki i kary pieniężne; za szkolenia, odzież czy mieszkanie potrąca się wyłącznie za zgodą.
Tak to wygląda w papierach
potrącenie: szkolenie BHP 150 zł
odzież robocza 80 zł
potrącenie za uszkodzone narzędzie 300 zł
Ile wolno
100%/75%/90% minimalnego wynagrodzenia wg rodzaju potrącenia
stan na 2026-10Co zrobić
Zażądaj pisemnej podstawy potrącenia i zwrotu; zgłoś do PIP (bezpłatnie, także telefonicznie).
Podstawa prawna i źródła
art. 87 § 1 KP: bez zgody pracownika tylko alimenty, zaliczki i kary pieniężne; art. 87¹ KP: kwoty wolne od potrąceń (100% minimalnego przy należnościach na rzecz pracodawcy za zgodą, 75% przy zaliczkach, 90% przy karach).
Stawka niższa niż płaca minimalnaOd 1.01.2026 minimum to 4806 zł miesięcznie przy umowie o pracę i 31,40 zł za godzinę przy zleceniu; niższa stawka jest niedozwolona.Wyjepka
Od 1.01.2026 minimum to 4806 zł miesięcznie przy umowie o pracę i 31,40 zł za godzinę przy zleceniu; niższa stawka jest niedozwolona.
Tak to wygląda w papierach
wynagrodzenie zasadnicze 4200 zł brutto (pełny etat)
stawka 28 zł/h przy umowie zlecenie
Ile wolno
4806 zł brutto/mies.; 31,40 zł/h (zlecenia)
stan na 2026-01-01Co zrobić
Wskaż pracodawcy przepis; wyrównanie można dochodzić przez 3 lata. Kontakt: PIP.
Podstawa prawna i źródła
ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, art. 6 i 8a; rozporządzenie RM z 11.09.2025: 4806 zł/mies. i 31,40 zł/h od 1.01.2026.
Umowa na okres próbny: najwyżej 3 miesiąceOkres próbny nie może przekraczać 3 miesięcy, a kolejna umowa próbna na to samo stanowisko u tego samego pracodawcy jest niedozwolona.Uwaga
Okres próbny nie może przekraczać 3 miesięcy, a kolejna umowa próbna na to samo stanowisko u tego samego pracodawcy jest niedozwolona.
Tak to wygląda w papierach
umowa na okres próbny 6 miesięcy
po zakończeniu 3-miesięcznego okresu próbnego strony zawierają kolejną umowę próbną
Ile wolno
3 miesiące
stan na 2026-10Co zrobić
Zażądaj skrócenia zapisu do 3 miesięcy; nadmiarowy okres i tak nie obniża Twoich uprawnień.
Podstawa prawna i źródła
art. 25 § 2 KP: okres próbny nie może przekraczać 3 miesięcy; art. 34 KP: okresy wypowiedzenia umowy próbnej.
Skrócone wypowiedzenie umowy o pracęOkres wypowiedzenia to 2 tygodnie, miesiąc lub 3 miesiące zależnie od stażu, a tryb natychmiastowy jest możliwy tylko z winy pracownika.Uwaga
Okres wypowiedzenia to 2 tygodnie, miesiąc lub 3 miesiące zależnie od stażu, a tryb natychmiastowy jest możliwy tylko z winy pracownika.
Tak to wygląda w papierach
okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie dla obu stron
pracodawca może rozwiązać umowę z dnia na dzień bez podania przyczyny
Ile wolno
2 tyg./1 mies./3 mies.
stan na 2026-10Co zrobić
Krótszy zapis jest nieważny — obowiązuje ustawowy. W razie zwolnienia skontaktuj się z PIP lub prawnikiem.
Podstawa prawna i źródła
art. 36 § 1 KP: okresy wypowiedzenia 2 tygodnie / 1 miesiąc / 3 miesiące zależnie od stażu; art. 53 KP: tryb natychmiastowy tylko z winy pracownika.
Urlop niższy niż ustawowe 20 lub 26 dniUstawowy urlop to 20 lub 26 dni, a do stażu urlopowego wlicza się też okresy nauki; zapis o niższym wymiarze jest nieważny.Uwaga
Ustawowy urlop to 20 lub 26 dni, a do stażu urlopowego wlicza się też okresy nauki; zapis o niższym wymiarze jest nieważny.
Tak to wygląda w papierach
pracownikowi przysługuje 15 dni urlopu rocznie
urlop tylko po przepracowaniu 2 lat
Ile wolno
20/26 dni roboczych
stan na 2026-10Co zrobić
Sprawdź swój staż z wykształceniem; różnicę dochodź od pracodawcy lub przez PIP.
Podstawa prawna i źródła
art. 154 § 1 KP: 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego; art. 155 KP: do stażu urlopowego wlicza się okresy nauki.
Nadgodziny bez dodatku do pensjiZa nadgodziny należy się dodatek 50% lub 100%; ryczałt zamiast tego dotyczy tylko pracowników zarządzających lub pracy poza zakładem.Wyjepka
Za nadgodziny należy się dodatek 50% lub 100%; ryczałt zamiast tego dotyczy tylko pracowników zarządzających lub pracy poza zakładem.
Tak to wygląda w papierach
nadgodziny nie są dodatkowo wynagradzane
pozostawanie w gotowości wlicza się w czas pracy bez dodatku
pasek: 160 h przy realnie przepracowanych 190 h
Ile wolno
50% / 100%
stan na 2026-10Co zrobić
Zapisuj realne godziny (aplikacja, zdjęcia); zażądaj wyrównania, pomaga PIP.
Podstawa prawna i źródła
art. 151¹ § 1-2 KP: dodatek 50% lub 100%; art. 151 § 4 KP: ryczałt tylko dla pracowników zarządzających lub przy pracy poza zakładem.
Zakaz konkurencji po zakończeniu pracyZakaz konkurencji po ustaniu pracy wymaga formy pisemnej i odszkodowania co najmniej 25% wynagrodzenia za okres zakazu.Wyjepka
Zakaz konkurencji po ustaniu pracy wymaga formy pisemnej i odszkodowania co najmniej 25% wynagrodzenia za okres zakazu.
Tak to wygląda w papierach
pracownik zobowiązuje się nie podejmować pracy u konkurencji przez 12 miesięcy po rozwiązaniu umowy
kara 50 000 zł za naruszenie zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy
Ile wolno
25% wynagrodzenia za okres zakazu
stan na 2026-10Co zrobić
Nie bój się takiego zapisu — bez odszkodowania nie działa; w razie sporu sąd pracy.
Podstawa prawna i źródła
art. 101² § 3 KP: odszkodowanie min. 25% wynagrodzenia za okres zakazu; art. 101³ KP: forma pisemna pod rygorem nieważności.
Agencja pracy pobiera opłatę od kandydataAgencja nie może pobierać od osób szukających pracy żadnych kwot poza rzeczywistymi, udokumentowanymi kosztami określonymi w ustawie.Wyjepka
Agencja nie może pobierać od osób szukających pracy żadnych kwot poza rzeczywistymi, udokumentowanymi kosztami określonymi w ustawie.
Tak to wygląda w papierach
opłata rekrutacyjna 300 zł
wpisowe do agencji 150 zł
prowizja od pierwszej wypłaty
Ile wolno
0 zł (zakaz)
stan na 2026-10Co zrobić
Sprawdź agencję w KRAZ (kraz.praca.gov.pl); opłaty za pośrednictwo żądaj z powrotem, zgłoś do PIP i urzędu pracy.
Podstawa prawna i źródła
ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 19d ust. 1: agencja nie może pobierać od osób poszukujących pracy kwot innych niż określone w art. 85 ust. 2 pkt 7 (rzeczywiste udokumentowane koszty).
Mieszkanie i najem1
Kaucja za mieszkanie: najwyżej 12 czynszówKaucja to maksymalnie dwunastokrotność czynszu i wraca w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu po potrąceniu należności.Uwaga
Kaucja to maksymalnie dwunastokrotność czynszu i wraca w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu po potrąceniu należności.
Tak to wygląda w papierach
kaucja w wysokości 3 czynszów nie podlega zwrotowi przy wcześniejszym wypowiedzeniu
kaucja zostanie zwrócona, gdy wynajmujący uzna stan mieszkania za właściwy
Ile wolno
12× czynsz / 30 dni
stan na 2026-10Co zrobić
Rób protokół zdawczo-odbiorczy ze zdjęciami; bezpodstawnie zatrzymaną kaucję odzyskasz w sądzie (pozew + odsetki).
Podstawa prawna i źródła
ustawa o ochronie praw lokatorów, art. 6 ust. 1 i 4: kaucja max 12-krotność czynszu, zwrot w ciągu miesiąca od opróżnienia lokalu po potrąceniu należności.
Kredyty i płatności3
Chwilówka z opłatami ponad limitKoszty pozaodsetkowe kredytu konsumenckiego, jak opłata przygotowawcza czy doklejone ubezpieczenie, nie mogą przekraczać ustawowego limitu.Wyjepka
Koszty pozaodsetkowe kredytu konsumenckiego, jak opłata przygotowawcza czy doklejone ubezpieczenie, nie mogą przekraczać ustawowego limitu.
Tak to wygląda w papierach
pożyczka 1000 zł na 30 dni, koszt 200 zł
prowizja 25% + opłata przygotowawcza 100 zł
Ile wolno
10% + 10%/rok, cap 45%; <30 dni: 5%
stan na 2026-10Co zrobić
Przelicz koszty według wzoru; nadwyżki żądaj z powrotem, pomaga Rzecznik Finansowy (rf.gov.pl).
Podstawa prawna i źródła
ustawa o kredycie konsumenckim, art. 36a-36b (brzmienie po tzw. ustawie antylichwiarskiej z 2022 r.): wzory MPKK i zakaz pobierania kosztów ponad limit.
Odsetki ponad dwukrotność ustawowychOdsetki umowne i za opóźnienie nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych, a limit obejmuje też wszystkie opłaty z tytułu opóźnienia.Wyjepka
Odsetki umowne i za opóźnienie nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych, a limit obejmuje też wszystkie opłaty z tytułu opóźnienia.
Tak to wygląda w papierach
odsetki za opóźnienie 0,2% dziennie
oprocentowanie pożyczki 25% w skali roku
kara odsetkowa 30%
Ile wolno
kapitałowe 14,50%; za opóźnienie 18,50% (NBP 3,75% od 5.03.2026)
stan na 2026-10Co zrobić
Zapłać tylko do limitu, nadwyżkę kwestionuj pisemnie; pomaga Rzecznik Finansowy.
Podstawa prawna i źródła
art. 359 § 2¹ KC (max 2× odsetki ustawowe kapitałowe) i art. 481 § 2¹ KC (max 2× odsetki ustawowe za opóźnienie; limit obejmuje też wszystkie opłaty z tytułu opóźnienia).
Weksel in blanco przy pożyczce konsumenckiejPrzyjmowanie weksli in blanco od konsumenta w kredycie konsumenckim jest zakazane, a naruszenie to wykroczenie.Wyjepka
Przyjmowanie weksli in blanco od konsumenta w kredycie konsumenckim jest zakazane, a naruszenie to wykroczenie.
Tak to wygląda w papierach
pożyczkobiorca podpisuje weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową
zabezpieczeniem jest podpisany pusty weksel
Ile wolno
zakazany
stan na 2026-10Co zrobić
Nie podpisuj pustego weksla; zgłoś firmę do UOKiK i Rzecznika Finansowego.
Podstawa prawna i źródła
ustawa o kredycie konsumenckim, art. 39 ust. 2-3: zakaz przyjmowania weksli in blanco od konsumenta; naruszenie = wykroczenie.
Zakupy i abonamenty3
Zakupy online: 14 dni na zwrot towaruMasz 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem; sklep nie może odmówić zwrotu towaru bez wady.Wyjepka
Masz 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem; sklep nie może odmówić zwrotu towaru bez wady.
Tak to wygląda w papierach
towar nie podlega zwrotowi
zwrot tylko na bon towarowy
za rozpatrzenie zwrotu pobieramy opłatę 50 zł
Ile wolno
14 dni
stan na 2026-10Co zrobić
Wyślij odstąpienie (formularz lub e-mail) w 14 dni; przy oporze — Inspekcja Handlowa lub rzecznik konsumentów.
Podstawa prawna i źródła
ustawa o prawach konsumenta, art. 27: 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem; wyjątki w art. 38.
Klauzula z rejestru UOKiK w umowiePostanowienia wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych nie wiążą konsumentów, więc zapis identyczny lub niemal identyczny z wpisanym jest bez mocy.Uwaga
Postanowienia wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych nie wiążą konsumentów, więc zapis identyczny lub niemal identyczny z wpisanym jest bez mocy.
Tak to wygląda w papierach
zadatek nie podlega zwrotowi również gdy umowa nie zostanie wykonana z przyczyn leżących po stronie sprzedawcy
operator zastrzega sobie prawo do zmiany cennika w trakcie trwania umowy
Ile wolno
stan na 2026-10Co zrobić
Sprawdź zapis w rejestrze na stronie UOKiK; klauzuli z rejestru nie musisz przestrzegać.
Podstawa prawna i źródła
art. 385¹ § 1 KC: postanowienia uznane za niedozwolone wpisuje się do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK; wpisane klauzule nie wiążą konsumentów.
Wyłączenie rękojmi: firma czy osoba prywatnaFirma nie może wyłączyć odpowiedzialności za wady wobec konsumenta, a osoba prywatna zwykle może, ale nie przy podstępnym zatajeniu wady.Uwaga
Firma nie może wyłączyć odpowiedzialności za wady wobec konsumenta, a osoba prywatna zwykle może, ale nie przy podstępnym zatajeniu wady.
Tak to wygląda w papierach
kupujący zna stan techniczny i nie przysługują mu żadne roszczenia
sprzedający wyłącza odpowiedzialność za wady fizyczne rzeczy
Ile wolno
2 lata (używane: min. 1 rok)
stan na 2026-10Co zrobić
Ustal, czy sprzedawca to firma (NIP, komis); przy wadach zatajonych roszczenia istnieją mimo wyłączenia.
Podstawa prawna i źródła
ustawa o prawach konsumenta art. 43a i n. (niezgodność towaru z umową, 2 lata); dla sprzedaży prywatnej art. 558 § 1 KC (wyłączenie rękojmi dopuszczalne) z ograniczeniem art. 558 § 3 KC (podstępne zatajenie wady).
Spróbuj innego słowa, wybierz „Wszystkie” – albo wrzuć swój papier, sprawdzę go cały.
Pytania i odpowiedzi
Czy Wyjepka rozumie dokumenty w Polsce?
Tak. Wrzuć zdjęcie albo plik w oryginalnym języku. Wyjepka przetłumaczy go na polski, wyjaśni każdą pozycję i porówna z przepisami obowiązującymi w Polsce.
Gdzie szukać pomocy, gdy coś się nie zgadza?
Na dole tej strony są instytucje, które pomagają za darmo. Wyjepka podaje je też przy każdym wyniku, razem z tym, co dokładnie im pokazać.
Czy to zastępuje prawnika?
Nie. Wyjepka pokazuje, gdzie jest problem i na jaki przepis się powołać. Gdy chodzi o duże pieniądze, mieszkanie, spadek albo spór w sądzie, pokaż dokument prawnikowi albo doradcy.
Umowa w obcym języku, pasek pełen skrótów, mieszkanie od agencji – w Polsce najłatwiej stracić pieniądze tam, gdzie nie rozumiesz, co podpisujesz. Poniżej haczyki, które Wyjepka najczęściej znajduje w dokumentach z tego kraju.
Kwoty i progi mają datę, od której obowiązują – stawki minimalne zmieniają się zwykle raz lub dwa razy w roku. Wyjepka przy każdym skanie używa aktualnej wersji tej bazy.
Poradnik pomaga zrozumieć dokument. Nie zastępuje prawnika – przy dużych kwotach, nieruchomościach, spadkach i sporach w sądzie skonsultuj się z prawnikiem.